Türkiye'de içilen üç farklı geleneksel kahve çeşidi

Yazar: Rümeysa Bayram - İstanbul Şehir Üniversitesi

Kahve, Türkler için oldukça önemli bir içecek. Türkiye’de ve Dünya’da ise en çok bilinen çeşidi Türk Kahvesi. Türk kahvesinin tüketilen başka ne gibi çeşitleri var? 

Kahvenin ilk olarak Habeşistan (Etiyopya)’da keçiler vasıtasıyla bulunduğu bilinir. Orta Doğu’ya yayıldıktan sonra ise Türkiye’ye ilk kez 1555 yılında iki Suriyeli’nin getirdiği rivayet ediliyor. Bir başka rivayete göre ise Kanuni Sultan Süleyman devrinde Habeşistan Valiliği yapan Özdemir Paşa’nın getirdiğidir. 16. Yüzyılda Osmanlı sınırlarından saraya gireyen kahveye Sultan Süleyman hayran kalmış. Saray mutfağına özel kahvecibaşılar alınmış ve saraya özel kahveler yapılmaya başlanmış. Daha sonra Tahtakale’de de bir kahvehane açılmış. Türkler için oldukça önemli olan kahvenin birçok türü ve bu türlerin arkasında yatan hikayeler var.

Mırra Kahvesi

Arap coğrafyasına özgü olunduğu bilinen bir kahve. Çok acı ve demli olmasından dolayı bildiğimiz diğer kahvelerden biraz farklı. Zaten adını da buradan almış. Arapça’da “acı” anlamına gelen “Mur” kelimesinden türeyerek oluşmuş. Özel bir kahve çekirdeğinden üretilmiyor. Bilinen kahve çekirdeklerini özel bir şekilde hazırlanıp pişirilmesinden oluşuyor. Bugün dövmek için sadece bu havan değil değirmenleri ve kahve makinelerini de kullansak asıl tarifinde Mırra, dibek denilen bir havanda çok ince olarak dövülüyor. Kahvenin yapılışında en önem verilen kısım kaynatma kısmı.

Mırra Kahvesi Neden Acı?

Bilinen diğer kahvelerden daha acı olma sebebi daha uzun bir kaynatma evresinin olması. Kahveye aroma veren ise yapımı sırasında içine katabileceğiniz faydaları ile ünlenmiş kakule tohumları. Bildiğimiz Türk kahvesi fincanlarında tüketilmiyor.

Mırra Kahvesi Nasıl Servis Edilir?

Kulbu olmayan, küçük bir fincana konularak ikram ediliyor. Gerek acı olması gerek fincan şekli ile espressoya da benzetiliyor. Fakat ne kadar tat olarak benzeseler de hazırlanış biçimleri aynı değil. Bugün Türkiye’nin Güney ve sınır bölgelerinde bu kahveye rastlayabiliyoruz.

Cilveli Kahve

Cilveli Kahve hangi yöreye ait?

Türkiye’nin Manisa şehrinde oldukça ünlü bir kahve çeşididir. Osmanlılar zamanında gelinlik çağına gelmiş olan genç kızlara görücü geldiğinde ikram edilirmiş. Eğer kız, gelen görücüye normal Türk kahvesi değil de Cilveli kahve ikram ederse babaları kızın da onayladığını anlarmış. Bu kahvenin tüketimi diğerlerinden biraz farklı.

Cilveli Kahve nasıl servis edilir?

Bol köpüklü olarak yapılmış Türk Kahvesinin üstüne çifte kavrulmuş ve öğütülmüş badem ve iki çeşit baharat dökülerek ikram edilir. Bademler dibe çökmesin diye kavruluyor. Kahveyi içecek olan kişi önce yanında getirilmiş olan kahve ile bademleri yer daha sonra da kahveyi içer. 2009 yılında da Manisa üzerine tescillenmiş.    

Süvari Kahvesi

Süvari Kahvesi hangi yöreye ait? Özelliği nedir?

Çifte kavrulmuş olan acı kahve köpüğü gidene kadar kaynatılan bir Hatay kahvesi olarak bilinir. Bu kahvenin en önemli özelliği kahve fincanında değil de çay bardağında ikram edilmesi. Akdeniz bölgesinde ise eskiden kişiye özel anlamına gelen  “tarz-ı hususi” olarak bilinirmiş. Zamanla Akdeniz’de bugün bilinen ismi Tarsusiye dönüşmüş. Hatay’da ise Suvari Kahvesi olarak anılıyor.

Süvari Kahvesi nasıl servis edilir? Hikayesi nedir?

Bir rivayete göre, Efeler nargile içerken yanında kahve içmeyi çok severmiş. Fakat fincanda gelen kahve onlara az gelirmiş. Nargile bitene kadar yanlarında eşlik etsin diye çay bardağına koydurmaya başlamışlar ve bu gelenek günümüze kadar gelmiş.

Bir fincan kahvenin 40 yıl hatrı var demişler. Hatrı olan çok fazla kahve çeşidi ve bu geleneksel kahvelerin değişik hikayeleri var.

Kaynakça:

Taha Toros, Kahvenin Öyküsü, İstanbul, İletişim Yay.: 1998


İLGİLİ

5 Ülke 5 Sokak Lezzeti

Farklı ülkelerin farklı sokak lezzetleri ve hazırlanışları

Moena : İtalya'da Bir Türk Köyü

İtalya’da küçük bir köy olan Moena’nın özellikleri ve Türklerle olan ilişkisi.


Paylaş