Son zamanlarda tekrar gündeme gelen ve insanların en büyük sorunlarından biri haline gelen mobbing nedir? Nasıl başa çıkabilirsiniz?

İngilizce'de "mobbing" olarak geçen kelimenin dilimizdeki karşılığı "psikolojik taciz"  Dünya üzerinde çalışma hayatının başlaması ve "birlikte çalışma"nın ortaya çıkmasıyla başladı. Tarihten beri yaş, cinsiyet, kıdem, hiyerarşik konum gibi durumlar psikoloji baskının oluşmasında etkin rol oynadı. Ortak çalışma ekosistemi büyüdükçe gösterilen mobbing de arttı.

Özellikle sanayileşmeyle ve modern dünyada iş bölümünün, uzmanlıkların ortaya çıkmasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlık. Özellikle de son yirmi yılda ofis ortamında yaşanan psikolojik baskıların artması, intiharlar, artan dava sayıları ile sıkça gündeme gelen bir konu.

İşe giderken üstünüzde yöneticilerinizden kaynaklı isteksizlik, farkında olmadan hissettiğiniz "ayaklarınızın geri geri gitmesi" durumu, bulunduğunuz ortamlarda yok sayılma hissi ve benzer durumlarla karşı karşıyaysanız "mobbing" etkisi altında olabilirsiniz.

Profesyonel dünyaya heyecanla, öğrenme aşkıyla ve idealist düşüncelerle giren birçok insanın acı tecrübeleri, yalnızlaştırılması, değersiz hissettirilmesi ve sonucunda bu işten beklentilerini minimum seviyeye düşürmesiyle sonuçlanıyor.

Bu yazımızda mobbing ile ilgili tüm sorulara cevap oluşturmaya çalıştık. Kapsamlı yazımızda şu başlıkları ele aldık:

Mobbing ne demektir?

Bir tanım yapmak gerekirse şöyle açıklayabiliriz:

"İş yerinde bir kişiye ya da bir gruba gerçekleştirilen, sürekli devam ederek pasifleştirme, yıldırma veya işten uzaklaştırmayı hedefleyen; bu durumdan mağdur olanların kişisel değerlerini, kariyerlerini, sosyal hayattaki ilişkilerini, fiziksel ve ruhsal sağlıklarını doğrudan etkileyen kötü amaçlı, kasıtlı yapılmış olumsuz davranışların tamamıdır." 

Üstlerin astlarına, astların üstlerine veya eşit konumdaki çalışanların birbirine uyguladığı bu tür davranışlar mobbing olarak tanımlanabilir.

Bu kavram son yıllarda psikoloji, hukuk ve sosyolojiyi ortaklaşa ilgilendiren çok önemli bir araştırma konusu haline geldi.

Türk Dil Kurumu'na göre Türkçesi: Bezdiri

Hürriyet'in 2011 yılındakki haberine göre Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, İngilizce "Mobbing" kelimesinin direkt çevirisinde doğru Türkçe karşılığa ulaşılamadığını paylaşmış.

Güncel Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu Çalışma Grubu'nun toplantılarında "bezmek, bezdirmek" tanımından yola çıkarak "bezdiri" kelimesini bulduklarını ifade etmiş.

Yargıtay'a göre "mobbing" (psikolojik taciz)

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2016/8155 sayılı kararında "mobbing" (psikolojik taciz) suçlamasının kabul edilebilmesi için şu durumların, unsurların bulunması gerektiğini duyurdu: 

Mağdurlar ne diyor?

+90 platformu mağdurlarla, hukukçularla ve sivil toplum kuruluşlarıyla konuşarak bir video hazırlamış. Mobbingin ne olduğunu, uğradığınızı nasıl anlayacağınızı ve bu durumla nasıl mücadele edebileceğinizin ipuçlarını taşıyor.

Örnekleri ve belirtileri

Altta başlıklar halinde verdiğimiz bu durumlar davranışsal mobbing belirtileridir:

Gözetlenme hissi

İşçi işini eksiksiz yapsa bile her adımının, içtiği çayın, verdiği molanın, yaptığı telefon görüşmelerinn ve sürelerinin kontrol edildiğini hisseder.

Tartışma Ortamı

Birlikte çalıştığınız arkadaşlarınız arasındaki tartışmalar her zamankinden daha fazla gerçekleşmeye başlar. Eskisine kıyasla artan bu durum ortamda bir süreklilik haline gelir ve yeni normal'e dönüşür.

Yok sayma

Maruz kalan işçi ortama girdiği andan itibaren hemen konu kesilir ve değiştirilir. İş yerinde önemli olaylar, yeni haberler ve gelişmeler varsa mağdur olan işçi bu haberlerin dışında tutulur.

Yazılı ya da sözlü olarak verdiği taleplere olumlu-olumsuz cevap alamaz. Diğer kişiler tarafından küçümsenir, ya da eleştiriye maruz kalır.

Özel iş yemekleri, ödül törenleri ve benzer etkinliklerde grup davet edilirken mağdur işçi kasıtlı olarak davet edilmez.

Bir proje veya iş yeriyle ilgili önerileri, teklifleri, ortaya attığı küçük-büyük fikirler değerlendirilmez.

Maruz bırakılan bu davranışlarla bireyin kontrolünün dışına çıkması, profesyonel olmayan davranışlarla tepkiler göstermesi beklenir.

Dedikodu

İşçi hakkında söylentiler, kulaktan kulağa fısıltılar çıkmaya başlar. İşçinin özel hayatıyla ya da iş hayatıyla ilgili farklı gündemler oluşturulur.

Yıldırma

İşçiye, kendi yeteneğinin veya becerisinin çok altında kalan, kendi uzmanlığına göre çok basit seviyedeki işler verilir. Veya kendi uzmanlık alanına girmeyen işler verilir.

İşçiye, kendi alt düzeyindeki çalışanlardan daha düşük ücret verilir. 

Psikolojik taciz sanıldığının aksine sadece üstlerin astlarına karşı yaptığı bir eylem değildir. 3 şekilde meydana gelebilir:

Türleri nelerdir?

Düşey mobbing

Üst konumda bulunan yöneticilerin alt kademelerde çalışan personele uyguladığı psikolojik taciz olaylarıdır. Burada yöneticiler astlarını kurumsal güçlerini, hiyerarşik üstünlüklerini kullanarak, ezmeye çalışır.

Yatay mobbing

Eşit konumlardaki, benzer görev tanımları olan, aynı imkanlara sahip işçilerin birbirlerine uyguladığı psikolojik tacizdir. Benzer koşullardaki iki işçinin birbirini çekememesi, çıkar çatışması içine girmeleri, kişisel problemler gibi.

Dikey Mobbing

Bir çalışanın ya da toplu olarak çalışanların bir araya gelerek yönetici konumundaki kişiye psikolojik şiddet uygulamaları durumuna denir. Genellikle yöneticiyi çekememe, kabullenememe, eski yöneticiye bağlılıktan kaynaklı saygısızlık, kararların tanınmaması, eskiden aynı grupta işçi olan kişinin o gruba yönetici olması gibi durumlarda ortaya çıkar.

Psikolojik etkileri nelerdir?

Başlangıçta çalışma ortamında günlük iletişim sorunları gibi görünen mobbing, fark edilmeden sistemli bir rahatsızlığa, hastalığa dönüşür. Bu "psikolojik taciz"in sonunda birçok psikolojik etkiler ortaya çıkabilir. Uzmanların vakaları değerlendirerek ulaştığı ortak "psikolojik etkileri" şu şekilde sıralayabiliriz.

Mobbing'e uğrayan işçi ne yapmalı, hakları nelerdir?

Eğer işçi gerçek anlamda mobbinge uğradığını kanıtlayabiliyorsa,

İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları, işçiye iş akdini haklı nedenle fesih hakkı tanır. Aynı zamanda İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'na göre işçi tazminata da hak kazarır.

Hukuk işçinin yanında

 İspatlama konusunda Yargıtay Genel Kurulu şu kararı verdi:

"Mobbing'in varlığı için kişilik haklarının ağır şekilde ihlaline gerek olmadığı, kişilik haklarına yönelik haksızlığın yeterli olduğu, ayrıca mobbing iddialarında şüpheden uzak kesin deliller aranmayacağı; davacı işçinin, kendisine işyerinde mobbing uygulandığına dair kuşku uyandıracak olguları ileri sürmesinin yeterli olduğu, işyerinde mobbingin varlığını gösteren olguların mahkemeye sunulması halinde, işyerinde mobbingin gerçekleşmediğini ispat külfetinin davalıya düştüğü” şeklinde 04.10.2018 tarihli bağlayıcı nitelikteki bu karar dikkate alındığında, “kuşku uyandıracak olgular” işçinin mobbinge uğradığını ispat için yeterli olacaktır.

Yani işçinin durumunu kanıtlamak için mobbing tanımı içinde yer alan tüm durumlara maruz olmasına ve bunları kanıtlamasına gerek yok. Şüphe uyandıran durumlar ispatlaması yeterli.

Bu durumun karşısında da esas olarak şirketin iş yerinde bu mobbing'i yapmadığını kanıtlama zorunluluğu var.

İşçinin "kuşku uyandıran olguları" kanıtlaması yeterli

Baskıya maruz kalan işçi mahkemede hakkını arayacağı zaman "kuşku uyandıran olguları" göstermesi yeterli. Bu konumdaki mobbing ispat edilirse İş Kanunu'nun 24. maddesi işçiye iş sözleşmesini haklı nedenlerle fesih hakkı veriyor.

Mobbing'in Hukuktaki yeri

Aşağıda yer alan maddeler bilgiler yol gösterme amaçlı yazılmış ve nihai yasal tavsiye değildir. Yasal tavsiyeler için avukatınıza danışmanız daha sağlıklı olur.

Anayasada Mobbing 

Türk Ceza Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Mobbing

94. Madde [11]: Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında 3 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır. Bu suçun ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmaz.

Türk Borçlar Kanunu'nda Mobbing 

Yeni Borçlar Kanunu Madde 417: İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve iş yerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

İş Kanunu'nda Mobbing

Ücretsiz fazla mesai mobbing midir?

İş yerinde fazla mesai yaparak ve fazla mesai ücreti alabilirsiniz. Ya da bu mesai karşılığında fazla izin alabilirsiniz. Fakat işçinin bu haklarını yok sayarak işçiyi iş yerinde mesai saatlerinden fazla sürede iş yerinde tutmak, fazla mesai hakkını kötüye kullanmak ve işten geç ayrılmasına sebep olmak sürekli hale gelmişse ortada bir mobbing söz konusudur.

Fakat fazla mesai ile ağır iş yükünün arasındaki farkı iyi ayırt etmek gerekir. Normal mesai saatleri içinde ağır iş yükü psikolojik taciz sayılmayabilir. Yazımızın devamında buna da değineceğiz.

Kötü davranışlar

Kendinize yapılan kötü davranışı aşağılamayı, diğer işçilerden ayrıştırıcı üslubu, kapasitesinin üstünde işler yapılmaya zorlandığını şunlarla kanıtlayabilirsiniz: E-mail kayıtları, SMS, telefon yazışması gibi kayıtlar, kamera görüntüleri

Birkaç defa yapılan kötü davranışlar mobbing sayılır mı?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin tanımına göre "mobbing tanımı" içerisinde yer alan ve işçinin maruz kaldığı durumların sistemli bir hale getirildiğinin kanıtlanması söz konusu. İşçinin bir defa maruz kaldığı durum bu tanıma göre mobbing sayılamaz. 

Mobbingle Mücadele Derneği

Türkiye'de 10. yılını kutlayan ve birçok ilde merkezi bulunan Mobbingle Mücadele Derneği, bireysel olarak mağdur işçilere destek oluyor. Eğitim programları, kurumsal programlar ve akreditasyon programları düzenliyor.

Mobbing Mağduru Başvuru Formu

Mobbingle Mücadele Derneğinin sitesinde yer alan bu formu ziyaret ederek doldurabilir, uğradığınız mağduriyetin psikolojik taciz sayılıp sayılamayacağını teyit edebilirsiniz. 

Başvurunuz derneğin uzmanları tarafından akademik ölçeklerle değerlendiriliyor. Sonra psikolojik taciz var mı, yok mu inceliyorlar. Hukuktaki mobbing tanımıyla yaşanan mağduriyetin uyumluluğunu ele alıyorlar. Mağdura e-mail gönderilerek haber veriyorlar.

Yaşadığınız durum tanıma uyuyorsa

Dernek tarafından mağdura bu olumsuz durumu ortadan kaldıracak tedavi süreçleri öneriliyor. Psikolojik destek veriliyor. Mobbing'i bitirmek için iş yeriyle pozitif metodlarla iletişim kurularak çözüm üretiliyor.

İnsan kaynakları uzmanları, arabulucular, uzlaştırıcılar devreye girerek çözüm bulmaya çalışıyor. Bu metodun sonuç vermemesi halinde mağdur olan işçiye hukuki destek veriliyor. Dava açılması, dava sürecinin kontrolü ve sonuçlanması aşamasında dernek işçinin yanında olur. Mentorlükle  işçiye yol gösteriliyor.

Dava sürecinde mağdur işçi ya da işçinin avukatı talebi ile mahkemelere istenirse dernek tarafından mütalağa veriliyor. Derneğin yönetim kurulu kararıyla duruşmalara müdafi sıfatıyla katılım desteği veriliyor.

Nasıl ispatlanır?

Üstteki başlıklarımızda hukukun işçiden yana olduğunu ve yeni tarihli kararla işçinin gerçekçi kuşku uyandıran bir kanıt sunmasıyla ispat etmesinin yeterli olduğundan bahsetmiştik. Mahkemede asıl iş iş yerine düşüyor. İş yerinin mobbing yapmadığını ispatlaması gerekiyor.

Mobbing'in ispatlanması iş yerinin ve koşullarının durumuna göre değişmekle beraber şu şekildedir:

İş yerindeyken itibarınızı ve kuruluştaki konumunuzu zedeleyen niteliklerde tüm yazışmaları kaydedilebilirsiniz. Kopyaları alabilirsiniz.

Mobbing yaşanmaya başladığı an bir not defteri tutabilirsiniz. Tüm davranışları tarihleriyle, olaya şahit olan kişilerin isimleriyle ileride kullanmak ve mahkemede hatırlamak üzere not alabilirsiniz. 

Yöneticilerin işçiye yazdığı e-mail'ler, SMS'ler, Whatsapp, Telegram, şirket içi yazışma programı vb. yazışmalar da kanıt olarak sunulabilir. Çalışma saatlerinin dışında sistemli bir şekilde buralarda yazışmaların yapılması da mesai dışı çalışmadan dolayı mobbing'e girer.

İşle ilgili yapılan, çalışma saatleri dışında ve fazla mesaiye kanıt oluşturan kayıtlar ispat niteliğinde. Bu kayıtları operatörden talep edebilirsiniz.

Facebook, Instagram, Twitter ve benzer yerlerde işçiyi rencide edecek yorumlar da mobbing olarak değerlendirilir. Fakat bu durumda işçi bu platformlarda "şirketin itibarını zedeleyecek" yorumlar yapmamış olmalıdır.

İş yerinde yaşanan sorunlara tanık olan iş arkadaşlarının mahkemede işçinin lehine tanıklık yapma hakkı var.

Mobbing'e uğrayan işçi yaşadığı durum nedeniyle psikolojik tedavi, ilaç tedavisi görüyorsa hastane raporlarını ve reçetelerini delil olarak gösterebilir.

Nereye Başvurulur?

Eğer psikolojik tacizle karşı karşıya olduğunuzu düşünüyorsanız şuralara başvuru yapabilirsiniz.

Dava-şikayet sonucunda ne kazanabilirsiniz?

En az bir sene çalışma süreniz bulunuyorsa, mobbing gerekçesiyle haklı fesih yoluna başvurursanız, kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz.

İş yerinde yaşadığınız olayın koşullarına bağlı olarak kötü niyet tazminatı ya da ayrımcılık tazminatı istemeniz mümkün.

Yine, yaşadığınız olayları değerlendirmek koşuluyla Türk Borçlar Kanunu, Türk Medeni kanunu ve diğer mevzuatta ön görülen tazminatlardan faydalanmanız da söz konusu.

Mobbing sayılamayacak durumlar

Hukuk işçinin yanında ve "kaygı verici durum" delil olarak geçiyor. Yine de her zaman tespiti çok net bir durum değil. Çünkü bu konu "disiplinlerarası" bir alan. Bu disiplinlerin arasında çalışma psikolojisi, psikiyatri, iş yeri hekimliği, adli tıp, çalışma sosyolojisi gibi birçok farklı uzmanlık alanı var.

Fazla iş yükü mobbing olmayabilir

En çok mobbing davası açılan konu aşırı iş yükü. Bu durum sektörden sektöre ve şirketin kendi içindeki çalışma şartlarına göre değişebiliyor. Bu nedenle kesin mobbing vardır diyemeyiz.

Yöneticiniz sizi inciten, küfür ve hakaret eden biri ise  sayılmayabilir 

Yöneticinin bireysel olarak hakaret eden, küfür eden, incitici davranışlarda bulunan biri olması ortada kesin mobbing olduğunu garanti etmez. Yöneticinin verdiği fazla iş yükü de aynı şekilde. Esas alınan konu yukarıda da belirttiğimiz gibi, bu kötü davranışla sizi şirketten uzaklaştırma amacı var mı yok mu? Fakat bu durumda ne yapabilirsiniz? İş Kanunu içinde işveren işçiye hakaret eder, şeref ve haysiyetine dokunan sözler sarf ederse işçinin tek taraflı feshetme hakkı vardır. Bu geçerli bir gerekçedir.

Eşit davranma borcuna aykırılık nedir?

Diyelim ki bir şirkette çalışıyorsunuz ve sizden daha az deneyimi, uzmanlığı olan, daha az eğitimli bir astınıza sizden daha fazla maaş veriliyor. Başka bir örnekle herkese zam yapılırken sizin zammınız yapılmıyor, ikramiyelerden herkes alabilirken siz alamıyorsunuz. İşte bu durumlar "Eşit davranma borcuna aykırılık" olarak değerlendirilir. 

Bu durumlarda 4 aylık maaşınız değerinde "ayrımcılık tazminatı" talep edebilirsiniz. (Kaynak: kigem.com)

Bu durumlar haklı birer fesih sebebi olsa bile kesin olarak mobbing vardır denemez. Konuyu yaşadığınız vakalar özelinde avukatınızla değerlendirmeniz sağlıklı olur.

Yaşanmış Örnekler

Berlin'de yaşayan bir Türk kadın işçi (adını değiştirerek Türkan Hanım diyelim) yaşadığı deneyime göre vaka şu şekilde gerçekleşiyor:

Toplu işten çıkarma söylentileri

2002 yılının ortasında şirket içerisinde toplu işçi çıkarımı ile ilgili söylentiler başladı. Bütün personel bu konuda endişe içindeydi. Kendisinin bu tarihteki emekliliğine 6 sene vardı. Başlangıçta  sendikaların önleyiciliğine güvenerek durumu önemsememişti.

Şirketin tazminatı verip istifaya ikna etme çabası

Şirketin dönem sonunda gerçekleştirdiği toplantıda bu işten çıkarma gündemini görüştüler. Eğer işten ayrılırsa iyi miktarda tazminat alabileceğini söylediler. Kendisini emekliliğini beklemeden tazminatını alıp ayrılması konusunda razı etmeye çalışıyorlardı. Türkan Hanım asla böyle bir düşüncesinin olmadığını paylaştı.

Mobbing'in başlaması

Türkan Hanım'ın bu değerlendirme toplantısındaki net duruşu ile şirkette kendisine karşı mobbing süreci başladı. 20 yıldır şirkete hizmet vermişti. Bu çalışanı yıldırarak şirketten kendi isteğiyle uzaklaştırmak için şirket içerisinde bir çaba içine girdiler. 

İlk önce kendisine şirket içinde biriminin değişeceğini söylediler. Bahsettikleri yeni birim ve pozisyon 20 yıl deneyimi olan Türkan Hanım için çok alt bir pozisyondu. Üstelik kendi alanının dışındaydı. Kulaklarına inanamayıp net bir dille bu pozisyonu reddetti, bu değişikliğinin sadece profesyonel hayata aykırı olmadığını; insan haklarına aykırı olduğunu söyledi. Bu duruş karşısında şirket ısrar edemedi.

Yıldırma ve yalnızlaştırma

Bu olayı takip eden günlerde biriminin yöneticisi ve kendisiyle birlikte çalışanlar organize olup bazı etkinliklere davet etmemeye başladı.

Doğum günleri, şirket içi hediye çekilişleri ve benzer etkinliklere kendisini dahil etmediler. Önceki yıllarda fabrika içinde yeni ve faydalı öneriler verildiğinde gerçekleşen ödüller vardı. Fakat bu çalışanın önerilerini sormadılar, söylediklerini ise göz ardı ettiler. Hatta fikirleri ile dalga geçilen alaycı bir tavırla karşıladılar.

Bu stresli durum içinde işe adımını dahi atmak istemeyen çalışanın zayıf görünmeye hiç niyeti yoktu. Söz konusu emeklilik geliri ve sağlık masraflarının karşılanması vardı. 

Mobbing'in psikolojik etkileri ne oldu?

İlerleyen günlerde ellerinde ve ayaklarında yaralar çıkmaya başladı, doktor sedef hastalığı teşhisi koydu. 6 haftalık doktor raporu verildi. Ayrıca üstüne 2 hafta da depresyon tedavisi almak zorunda kaldı. 

Sağlık raporunun alınması ve net duruşunun karşısında şirket dava edilmekten korkmuş olmalı ki iş arkadaşlarının ve yöneticilerin tavırları hafifledi. Türkan Hanım emekliliğini bu koşullarda tamamlamaya çalışıyor.

Not: Bu yazıda yer alan bilgiler, 20.02.2021 tarihinde internetteki çeşitli kaynaklardan yapılan derlemeler ile oluşturulmuştur. Yasal öneri mahiyetinde değil; bilgilendirme amaçlıdır. Yasal yönlendirmeler ve başvurularınız için avukatınıza danışabilirsiniz.

Mobbing Kavramının tarihi

1960'lı yıllarda hayvan davranışları üzerinde araştırmalar yapan bilim insanı Konrad Lorenz ilk defa bu terimi kullanan isim oldu. Bu terimin çalışma psikolojisinde literatüründe ilk defa kullanılması ise Prof. Dr. Heinz Leymann'ın araştırmaları sonucunda oldu. 

Latince'de "mobile vulgus" sözcükleri "kararsız kalabalık" anlamına geliyor. "Mob" sözcüğü ise İngilizce'de kanun dışı şidder uygulayan kalabalık demek. 

Öğretim Görevlisi Ceren Altuntaş "Mobbing kavramı ve  örnekleri üzerine uygulamalı bir çalışma" adlı makalesinin girişinde şu konunun altını çiziyor:

2. Dünya Savaşı'ndan önce Naziler'in toplama kamplarının girişinde "Çalışmak özgürleştirir" yazıyordı. Bugün bu alanlar birer müze haline gelse bile insanların köleleştirildiği bu yerin girişinde "özgürlükten" bahsedilmesinin yarattığı ironi her ziyaretçinin dikkatini çekiyor.

Köleliğin kaldırılması sonrası toplumda çalışma düzeni

Pınar Tınaz  İşyerinde Psikolojik Taciz kitabındaki önsözünde köleliğin kalkmasıyla çalışma faaliyetinin "özgürlük ve hizmet üretme" kavramlarını karşı karşıya getirdiğini belirtiyor.

Üretim süreci sadece insanla cihazları değil aynı zamanda bu iş için ortak çaba harcayan insanları da bir araya topluyor. Bu toplanma işçilerin özgür iradelerini kullanmaları ve şirket-kurumlarla yapılan sözleşmeyle (iş akdiyle) bağlı.

Özgür dünyada çalışma ortamı

Çalışan işçi verdiği emeğin karşılığını sadece parasal olarak değil aynı zamanda sosyal olarak da alıyor. (Kariyer gelişimi, statü, sosyal çevre vb.)

Fakat işçiler toplumda eşit olsalar bile uzmanlık, yetkinlik ve deneyimleri göz önünde tutulduğunda bir hiyerarşi var. Otorite sahibi olan kişinin davranış ve tutumlarının belirli yasalarla kısıtlanması ve ast olarak çalışan özgür bireylerin haklarının korunması gerekiyor.

Sağlık Personelinin Mobbing Sorunları

Geçtiğimiz günlerde (Şubat 2020) asistan doktor Mustafa Yalçın Bursa'da Uludağ'da intihar etmiş ve arkasında altı sayfalık bir mektup bırakmıştı. Mustafa Yalçın'ın baş asistan olarak çalıştığı Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Kalp ve Damar Cerrahi Kliniği'nde yaşadığı baskılardan şikayet ediyordu.

Sabah 11'de girmesi gereken ameliyata gelmeyince arkadaşları kendisini merak etmişti. Araştırmalar sonucunda kötü haberle karşılaştılar.

Mustafa Yalçın'ın İntihar Mektubundaki Şikayeti

Doktor Mustafa Yalçın aracından bir buçuk km. uzaklıkta ormanın içinde cansız halde bulunmuştu. Aracında ise 6 sayfalık bir mektup vardı. Yazılı çıktı olarak alınmış ve özenle yazılmış bu mektupta psikolojik taciz konusu vardı. "Aynı serviste sevgilisi ile çalıştığı için psikolojik baskı gördüğünü" yazmıştı. 

Ayrıca hastanedeki belli kişilere yönelik notlar da olduğu iddia ediliyor. (Kaynak: birgün.net) Sevgilisinin de psikiyatri servisinde tedavi altında olduğu haberlere geçti.

Bu olay, son yıllarda cılız sesle de olsa sıklıkla dile getirilen "sağlık personelinin psikolojik tacize uğraması" konusunu ülkenin en önemli gündemi haline getirdi. Kamuda ve özel sektörde psikolojik taciz konusu ülkenin en öncelikli konusu oldu.

Asistan doktorların çilesi

Birgün Gazetesi'nden Meral Danyıldız'ın haberi asistan doktorların yaşadıklarını daha net bir şekilde gözler önüne seriyor. Çok ağır iş yükü altında, doktorlar arasında devrecilikten kaynaklı baskının olduğu bir ortam. Yazılı çalışma koşullarının dikkate alınmadığı bu hastanede asistan doktorlar nöbetlerinin sonrasında izin kullanamıyor.

Bir zamanlar çok severek doktorluk yapan ve çalışma şartları sebebiyle işini birakan bir asistan doktor şunları söylemiş: 

“Kağıt üstünde yazılı çalışma koşullarına asla uyulmuyor. Saat 17.00’de bitmesi gereken iş saat 20.00’de bitiyor. Branşlarda genellikle bir ayda 9-10 gün nöbete kalınır. Nöbet ertesi izin konusu var. Genelde asistan doktorlar nöbet ertesi izne çıkarılmaz, çalışmaya devam ederler. Uyumaya, yemek yemeye bile vaktimiz yok”

Sağlık Çalışanlarının Çalışma Koşulları

Aynı haberde koşulların durumu şu şekilde anlatılıyor: Asistan hekimin eğitim durumu ilgili bölümdeki ana bilim dalı başkanının tercihine bağlı. Nerede isterse orada görevlendiriyor.

Nöbetlerde Yasal Sınır ayda kaç nöbet?

Yasal sınırayda en fazla on nöbet. Çoğu yerde bunun üstünde sayıda nöbet yazılıyor ve kağıt üstüne işlenmiyor. Nöbet paralarının da sadece 8'inin parası ödeniyor, kalanlar ödenmiyor.

Pandemi döneminde asistan hekimlerin ek ücretleri

Asistan hekim, Birgün Gazetesi'ndeki demecinde ücretlerin düşük olduğunu ve pandemi döneminde ek bir ücret almadıklarını dile getirmiş.

 


BENZER YAZILAR

Ağaçlara işlenen nakışlar

Sanatçı ve nakışçı Diana Yevtukh yürüyüş yaparken gözüne çarpan ağaçların "yaralarını" kapatmak için yaptığı sanatsal çalışmalar.

Googie Nedir?

Uzay çağından etkilenmiş kahve dükkanları, tabelalar ve fütüristik binalarıyla Googie mimarlığını yakından tanıyalım.


Paylaş