Eserlerinde puantiyeler kullanmasıyla tanınan Yayoi Kusama, “avant-garde” sanatının en büyük temsilcilerinden.

Yazar: Merve Erşahin-Koç Üniversitesi

Kendi isteğiyle akıl hastanesinde kalan ve mental rahatsızlığını sanatıyla ifade eden Kusama; feminizm, minimalizm, sürrealizm, pop-art, soyut empresyonizm ve ekspresyonizm  gibi değişik sanat akımlarında kendini gösteriyor. İlk sergisini açtığı 1952 yılından bu yana benekler kullanarak farklı tarzlarda eserler vermeye devam ediyor. 

Yayoi Kusama ve Puantiyeler

Çocukken yaşadığımız deneyimlerin gelecek yaşantımızı etkilediği söylenir. Belki de Yayoi Kusama bunun en iyi örneklerinden. Küçük yaşta görmeye başladığı halüsinasyonlar, sanata yönelmesini ve hatta sanatının temel noktası olan puantiyeleri oluşturmasını sağlıyor. Çiçek tarlasındaki tüm çiçekleri noktacık, benek olarak gördüğü ve o benekler arasında kaybolduğu halüsinasyonlar, sanatının temel yapı taşını oluşturuyor. Gördüğü halüsinasyonların yarattığı korku ve kaygıyla başa çıkabilmek için sanata yöneliyor, gördüğü halüsinasyonları resmediyor. Kendine benekler, puantiyeler, ağlar ve noktacıklardan oluşan bir dünya yaratıyor. Dünyayı sonsuzluğa uzanan milyonlarca yıldız arasında bir “benek” olarak tanımlayan Kusama’nın her eserinde ve hatta günlük kıyafetlerinde bile imzası haline gelen puantiyeleri görmek mümkündür. 

Yayoi Kusama'nın Sanatının İlk Yılları

1929 yılında Japonya’da doğan sanatçı, ailesinin karşı çıkmasına ve hatta annesinin yaptığı çizimleri parçalamasına rağmen sanat okuma hayalinden asla vazgeçmiyor. Sanatıyla, ailesinin baskıcı düzeninden uzak, anne ve babasının kavgalı ilişkisinden bağımsız kendine yeni bir dünya kuruyor. Sanat malzemeleri alamadığı zamanlarda çamur gibi doğal maddeleri kullanarak eserler yapıyor. Nihayetinde ailesini ikna etmeyi başarıp Kyoto School of Arts and Crafts okulunda Japon çizim teknikleri eğitimi almaya başlıyor. Fakat Kusama, “Nihonga” adı verilen Japon çizim tekniğinden ziyade Amerikan tarzı soyut empresyonizm akımına ilgi duyuyor ve Amerika’ya gidip özgürce sanatını gerçekleştirmenin hayalini kuruyor.

Infinity Mirrored Room- Yayoi Kusama

Kusama ve “New York”

İlham aldığı Amerikan akımlarını geliştirmek için 1950’li yılların sonunda New York’a taşınan Kusama, 1958 yılında şehirdeki ilk sergisini açıyor. Bu yıllarda Donald Judd, Andy Warhol, Claes Oldenburg ve Joseph Cornell gibi önemli sanatçılarla tanışıp pop-art ve minimalizm gibi sanat akımlarında da kendini ifade etmeyi başarıyor. Hatta bu önemli sanatçılara yarattığı özgün eserleriyle ilham kaynağı olmayı başarıyor. Ayrıca performans sanatını gerçekleştiren ilk sanatçılardan biri olup hippi akımının yaygınlaşmasıyla çıplak bedenlerin renkli beneklerle boyandığı performansları çok fazla ilgi görüyor.

Kusama’nın Benekleri Her Yerde

Yayoi Kusama’nın sanatını, kendine özel imzasını farklı alanlarda görmek mümkündür. Kendisinin büyük hayranı olan Marc Jacobs’ın ısrarlarıyla Louis Vuitton ile 2012 yılında çok ses getiren ortaklaşa bir koleksiyon çıkarıyor. Bu koleksiyon ile Kusama’nın benekleri sadece müzelerde değil, vitrinlerde de görülüyor. Günümüzde ise Kusama’dan esinlenilmiş ürünlere, tasarımlara, dekorasyonlara her yerde rastlamak çok kolay.   

Time Dergisi’nin 2016 yılında yayınladığı “Yılın En Etkili 100” kişisi listesinde  yer alan Kusama, mental rahatsızlığını kucaklıyor ve hatta sanatını gerçekleştirmesinde ilham kaynağı olduğunu düşünüyor. Geceleri kendi isteğiyle akıl hastanesinde kalıyor, gündüzleri ise 3 katlı büyük atölyesinde kafasından geçenleri sanatına yansıtmaya devam ediyor. Takıntılarını, küçüklükten bu yana gördüğü halüsinasyonları puantiyelerle ifade ediyor. Dünyanın en çok kazanan kadın sanatçılarından biri olan Kusama’nın eserlerini Berlin, Boston, Los Angeles ve Tokyo  gibi farklı şehirlerde ziyaret edebilirsiniz. Farklı müzelerde sergilenen eserlerinin yanı sıra Tokyo’da bulunan Yayoi Kusama Müzesi’ne yolunuz düşerse Kusama’nın renkli, karmaşık, özgün ve benekli dünyasını daha yakından tanıma fırsatı yakalamanız mümkümdür.

 

Kaynakça:

https://www.bbc.com/culture/article/20180925-yayoi-kusamas-extraordinary-survival-story

https://www.tate.org.uk/kids/explore/who-is/who-yayoi-kusama

https://www.tate.org.uk/art/artists/yayoi-kusama-8094

https://www.harpersbazaar.com/fashion/trends/a8149/louis-vuitton-yayoi-kusama-collaboration/

http://yayoi-kusama.jp/e/information/


İLGİLİ

Bilgisayar Şifresi Kıran İlk Hacker: Allan Scherr

Bilişim dünyası için ilk şifreleme sistemi ve oluşturulan bu sistemin ilk hacklenme serüveni.

Egon Schiele

Avusturyalı dışavurumcu ressam Egon Schiele'nin hayatı, üslubu ve başlıca eserleri.


Paylaş