İtalya’da küçük bir köy olan Moena’nın özellikleri ve Türklerle olan ilişkisi.

Yazar: Rümeysa Bayram - İstanbul Şehir Üniversitesi

İtalya’nın doğa ve gastronomi turizmiyle ünlenmiş Alp Dağları'nın eteklerinde bulunan Moena Köyü neresidir? Özellikleri nelerdir? Adetlerinde Türk esintilerine neden rastlanır ve Türkler onlar için neden önemlidir?  

Moena'nın Doğal Özellikleri

Moena, Kuzey İtalya’da Trentino bölgesinde bulunan bir köy. Alp dağlarının bir kolu olan Manzori dağlarının eteğindeki Fassa Vadisinde kurulmuş olan bu köy, İtalya’da bilinen en büyük komün1 köyü olma özelliğine sahip. Köyün ekonomisi, doğayla iç içe bulunmasından ve Dolomiti dağını barındırmasından ötürü kış turizmiyle ünlenmiş. Tırmanma, kayak, Trekking gibi sporları yapmaya olanak sağlayan en büyük kayak alanı Dolomiti Superski burada bulunuyor. Alışılmış kayak alanlarından sunduğu Fassa vadisi manzarasıyla oldukça farklı. Doğal özellikleriyle bu kadar zengin olan köyün fauna ve floryası da epey çeşitli. Dünya üzerinde çok az bulunan Kırmızı Tilki, Altın Kartal gibi hayvan türlerini barındırırken genellikle yüksek dağlarda yetişen ormangülü, alp yıldızı, nigritella gibi az bulunan çiçeklere de ev sahipliği yapan yerlerden biri. Bu bitkilerin kopartılması, yetiştikleri diğer yerlerde olduğu gibi Moena’da da yasak.

1 Toprakta ortak mülkiyete dayanan, iş bölümü ve sosyal tabakalaşmanın henüz başlangıç aşamasında olduğu tarımsal topluluk.

Moena Köyü'nün Mutfak Kültürü Ve Gastronomi Turizmi

Moenalılar gelenek ve kültürülerine oldukça bağlı. İtalya’da kullanımı oldukça az olan Ladin dilini hala kullanıyorlar. Aynı zamanda zengin mutfak kültülerini de muhafaza ediyorlar.

Bölgede farklı çeşitlerde peynir üretimi yapılıyor. Strangolapreti çorbası da bu çeşitlerden biri olan Grana Padano peyniri ile yapılır. Ayrıca dağlarda otlanan ineklerin sütüyle yapılan Puzzone di Moena adında ünlü peynirleri de bulunuyor.  Bir çeşit mantı türü ve İtalya mutfağının en geleneksel yemeklerinden olan Ravioli bu köyde orijinaline göre daha büyük bir şekilde hazırlanıyor. Aynı zamanda köy Ristora Moena adında her sene farklı günlerde yapılan bir gastronomi haftasına da ev sahipliği yapıyor. Bu haftada, senenin o döneminde yetiştirilen ürünlerle yapılan tarifler pek çok gastronomi ilgilisinin beğenisine sunuluyor.

Türkler için Moena Köyü Neden Önemli?

Moena’nın bilinen diğer bir ismi de Türk bölgesi anlamına gelen "Rione Turchia". Yaklaşık 337 yıl önce, 2. Viyana kuşatması sırasında köyün yakınlarında ölmek üzere olan bir yeniçeri bulurlar ve iyileştirirler. Yaşıtlarına göre iri yarı ve mücadeleci olduğundan Balaban lakabını almış olan Balaban Hasan, yeniçerilikten çıkarılır ve gidecek hiçbir yeri yoktur. Bu yüzden köyde kalmaya karar verir ve evlenir. O zamanlar Alman Derebeyleri, köyden ağır vergiler almaktadırlar. Bunu gören Hasan, köy halkına savunma teknikleri öğretir. Dukalar tekrardan geldiklerinde karşılarında en az kendileri kadar donanımlı bir halkla karşılaşılaşırlar ve istediklerini alamazlar. Bu olaydan sonra bir daha kendilerinden haksız vergi talep edilmeyen halk, yeniçeriye El Turco demeye başlar. Köyde kendisine fazlasıyla saygı duyulan Hasan, Türk adetlerini köy halkına sevdirir. Moena’da kız istemede başlık parası istenir.  Ölümüne çok üzülen halk, köyün ortasına bir büstünü yaptırıyor. Ve yüzyıllardır 19-21 Ağustos tarihlerinde Le Festa Della Turchia adında Türk Festivali düzenleniyor. Her evin balkonundan Türk bayrağı sarkıtılıyor, o gün Türk yemekleri pişiriliyor, Belediye başkanı dahil herkes Türkler gibi giyiniyor. Vatandaşların neredeyse hiçbiri Türk değil ve Türkiye’ye bir kez bile gelmemişler, Türk dilini de konuşmamalarına rağmen sorulduğunda Türk olduklarını iddia ediyorlar.

Moena Belediye Başkasnı Riccardo Franceschetti, festivalin kendileri için çok önemli olduğunu ve Türkler'in gelip oradaki küçük Türkiye’yi mutlaka görmelerini tavsiye ediyor. Böylelikle aramızdaki bu güçlü bağı daha çok geliştirebileceğimizi söylüyor. Son zamanlarda Türkiye de hem resmi hem de sivil toplum kuruluşları aracılığıyla festivalde bulunuyor ve Türk kültürünü tanıtmaya çalışıyor.

Moena, çeşitli canlılara zengin bir yaşam alanı sunan doğasıyla ve zengin mutfak kültürü ile İtalya turizmi açısından oldukça önemli. Geçmiş kültürünü de korumasıyla birlikte orijinal bir köy olma özelliğini bugüne kadar korumuş ve korumaya devam ediyor.

Kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Moena, https://gezimanya.com/moena#, https://books.google.com.tr/books?hl=en&lr=&id=SxwafPr6RHEC&oi=fnd&pg=PA71&dq=moena&ots=O1PYn13Rqs&sig=Mz3w1OzCMf244o-539QWukVKM1M&redir_esc=y#v=onepage&q=moena&f=false, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/italyada-turk-festivali-duzenlendi/888281 , https://www.moena.it/en

 

 

 


İLGİLİ

Michelin Yıldızı Nedir? Nasıl Ortaya Çıktı

Gastronomi alanında dünyanın en değerli referanslarından biri olarak kabul edilen Michelin Rehberi nasıl çıktı?

Ara Güler'in Afrodisias Antik Kentini Bulma Hikayesi

Burası tarihi M.Ö 5. yüzyıla dayanan bir Roma şehri. Şehrin tarihi kadar, usta fotoğrafçı Ara Güler tarafından bulunması da ilginç.


Paylaş