Alışılmışın dışında bir müzik deneyimi sunan 8D müzik teknolojisi nedir?

Yazar: Cansenem Özkan - Yıldız Teknik Üniversitesi

Son dönemde Whatsapp uygulaması üzerinde epey popülerleşen İngilizce bir mesaj var. Bu mesaj kulaklık takılmasını istiyor ve Pentatonix'in 8D teknolojisiyle bestelediği yeni şarkıyı kullanıcıyla buluşturuyor. Belki siz de 8D müzikle bu mesaj yoluyla tanışmışsınızdır. Dinleyiciler bu şarkıya çok olumlu tepkiler veriyor ve çoğu şaşkın. Daha önce dinlemediyseniz hayal etmekte zorlanabilirsiniz. İnsanlar bu deneyimi şarkının kafalarında gezmesi olarak betimliyor. Hatta müzik, bir kulağından girip öbür kulağından çıkmak deyimini yaşatıyor.

Elbette 8D müzik Pentatonix'in bu şarkısıyla sınırlı değil. İnsanların bu ilgisini fark edenler pek çok şarkıyı bu teknolojiyle düzenlemeye ve çalma listeleri yayınlamaya başladı. Türkçe ve güncel şarkıların versiyonları da bunlara dahil.

Şarkıları dinlerken kendinizi konser alanının ortasında ya da bir deniz kıyısında bulmanız çok olası. Yaratılan gerçeklik algısı insanları etkisi altına alıveriyor. Fakat bu şarkıları evinizde dinleyip hayal dünyasına dalmak çok kolay ve zararsızken, dışarıda kulaklığınızla dünyadan kopmak çok iyi bir fikir olmayabilir.

Kulaklıklarınızı takmayı unutmayın

8D  İsminin Yarattığı Şaşırtmaca

8D ismi "dimention" yani boyut kelimesinden türetilmiştir. Ancak isminin aksine duyduğunuz bu müzik 8 boyutlu değil, üç boyutludur ve üzerine efektler eklenmiştir.

Aslında bu şaşırtmaca müzik ve sinema sektöründe yeni değil. Dijital ortamda boyut, sanal gerçekliği nitelendirmek için kullanılan bir kavramdır. Sinema sektöründe 3D filmlerden sonra, deneyimi geliştirmek için hareket eden koltuklar gibi dış unsurlar üzerinde değişikliklere gidilmişti. Salonda sis yaratmaktan seyircilere su püskürtmeye kadar pek çok eklenti 7D, 8D, 10D film olarak değerlendirilmişti. Ve seyirci kitlesini heyecanlandırmayı başardı. Oysa filmin görüntüsü hala 3 boyuttan ibaretti.

Aynı şekilde 8D müzik de yanıltıcı bir isim olsa da dinleyiciyi heyecanlandırmayı başardı.

8 Boyutlu Müziğin Teknik Bilgisi

Peki 8D müzik aslen nedir? Daha önce de belirttiğimiz gibi 3 boyutlu müziğin efektlendirilmiş halidir. Bunun yanında bazı kavramlar var ki onları bilmeden 8D müziğin mantığını anlatamayız.

Müzikte boyutlandırma kayıt kanalları üzerinden oluşturulur. Tek kanal, tek duyum anlamına gelirken çoklu kanallar yoluyla farklı sesleri aynı anda duyabilir ve ayırt edebilirsiniz.

Mono ve stereo kelimeleri belki de tanıdık geliyordur. Mono ses, fonograf ve gramofonun icadından beri hayatlarımızda olan tek boyutlu,tek kanallı sestir. Günümüzden örneklendirecek olursak, kaç hoparlör kullanırsanız kullanın her hoparlörden gelen ses birebir aynıysa duyduğunuz ses monodur ve derinlik algısı yoktur. Bu sesi kulaklıkla dinlediğinizde bir tarafı çıkarmanız duyduğunuz seste fark yaratmayacaktır.

Stereo seste ise birden fazla kanal vardır. Bu kanallar farklı hoparlörlere yönlendirilir böylece hoparlörlerden çıkan sesler de farklı olur. Kulaklıklarınızı taktığınızda da sesin geldiği yönü ve uzaklığı ayırt edebilirsiniz.

Binaural ise üç boyutlu ses kayıt şeklidir. Gerçek hayatta da etrafı binaural şekilde duyarız. Bu sesi insan algısına olabildiğince yaklaştırmak için özel mikrofonlar kullanılır. Kayıtlar olabildiğince çok sayıda kanaldan alınır. Yön ve derinlik özellikleri son derece baskındır.

Son zamanlarda karşımıza çıkan bu 8D müzik teknolojisi ise 1900'lerden beri hayatımızda olan stereo tip sesin, bolca efektlenmiş halinden başka bir şey değildir. Kanaldan kanala geçişle bir hareket algısı yaratan seslerdir.

Adı ve metodu ne olursa olsun bu müziklerin etkisi tartışılmaz. Kısa sürede pek çok dinleyici için vazgeçilmez hale geldiği de bir gerçek. Yakında dinleyicilerin 2 boyutlu müziğe olan talepleri düşebilir ya da her şarkının düzenlenmesini dileyebilirler. Ve kim bilir, belki henüz hayal edilemese de gerçek 8 boyutlu müzik teknolojisi de bir gün geliştirilir.

Eğer kulaklıklarınızı taktıysanız 8 boyutlu birkaç şarkı keşfetmenin tam zamanı.

Kaynaklar:

https://thegroovecartel.com/news/tech/what-is-new-8d-audio-trend-spatial-sound/,

https://medium.com/menlo-office/what-is-8d-music-and-how-to-create-it-132e838536aa,

https://sanatkaravani.com/8d-muzik-nedir/,

https://medium.com/sercansolmaz/8d-mu%CC%88zik-nedir-8-boyutlu-mu%CC%88zik-yapmak-mono-stereo-binaural-kay%C4%B1tlar-a779cbed3103

 


İLGİLİ

Leo Fender: Bir Mucidin Dehasının Arka Yüzü

Gitar çalmayı bilmeyen ve elektronik eğitimi almamış mucidin başarı öyküsü

Word Painting : Söz ve Müziğin Mükemmel Uyumu

Tarihiyle ve örnek müziklerle "wordpainting" nedir?


Paylaş